ബംഗാളിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെ ഇടത്തോട്ടു കൊണ്ടു വരികയും പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഇടത്തുതന്നെ നിര്ത്തുകയും ചെയ്ത വലിയ നേതാവായിരുന്നു ജ്യോതി ബാസു . ഒരു തലമുറയുടെ ബംഗാളിനെ മാറ്റി തീര്ത്ത കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്. സഖാവിന് ദില്ലിപോസ്റ്റിന്റെ ആദരാഞലികള്.
ബാസുവിന്റെ ജീവിതപാതയിലൂടെ:
1914 ജൂലൈ 8ന് കല്ക്കട്ടയില് ജനനം
പ്രസിഡന്സി കോളെജില് നിന്നും ഇംഗ്ലിഷില് ബിരുദം. ലണ്ടനില് നിയമ പഠനം
1940ല് ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടക്കം. പിന്നീട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ടിയില് ചേരുന്നു.
1944ല് ബംഗാള് റെയില്വേ യൂനിയനില് സജീവ പ്രവര്ത്തകന്
1946ല് കോണ്ഗ്രസിന്റെ ഹുമയൂണ് കബീറിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തുന്നു.
1948ല് കല്ക്കട്ട കോണ്ഗ്രസിന് ശേഷം സര്ക്കാര് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ടിയെ നിരോധിച്ചതിനെ തുടര്ന്ന് ഒളിവില് പോകുന്നു
1952ല് അവിഭക്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി.
1952, 1957, 1962, 1967, 1969, 1971 എന്നീ വര്ഷങ്ങളില് തുടര്ച്ചയായി ബാരാനഗര് നിയമ സഭാ മണ്ഡലത്തില് നിന്നും വിജയം. 1972ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പില് സിപിഐയുടെ ശിബ്ദാസ് ഭട്ടാചാര്യയോട് ആദ്യത്തേയും അവസാനത്തേയും പരാജയം. പിന്നീട് 1977, 82, 87, 91, 96 വര്ഷങ്ങളില് സത്ഗാചിയയില്നിന്നും തുടര്ച്ചയായ വിജയം.
1964ല് പാര്ടി പിളര്ന്നപ്പോള് സിപിഐഎമ്മിനോടൊപ്പം.
1965ല് പീപ്പിള്സ് ഡെമോക്രസിയുടെ സ്ഥാപക പത്രാധിപര്.
1967ലെ പശ്ചിമ ബംഗാള് മുന്നണി സര്ക്കാരില് ഉപ മുഖ്യമന്ത്രി
1968ല് എട്ടാം പാര്ടി കോണ്ഗ്രസിനു ശേഷം പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയില് അംഗം
1977 ജൂണ് 21ന് പശ്ചിമ ബംഗാള് മുഖ്യമന്ത്രി. 2000 നവംബര് 6 വരെ ഭരണത്തില്.
1996ല് പ്രധാനമന്ത്രിയാവാനുള്ള ക്ഷണം ലഭിച്ചെങ്കിലും കേന്ദ്രത്തില് ഭരണം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടെന്ന നിലപാടായിരുന്നു പാര്ടിയുടേത്. ഈ തീരുമാനത്തെ പിന്നീട് 'ചരിത്രാബദ്ധം' എന്ന് അദ്ദേഹം തന്നെ വിശേഷിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.
2000ല് സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തില് നിന്നും വിരമിക്കല് പ്രഖ്യാപിച്ച് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനമൊഴിയുന്നു.
2004ല് ഇടതുപക്ഷവും കോണ്ഗ്രസും തമ്മിലുണ്ടായ സഖ്യത്തിന്റെ പ്രധാന ശില്പികളിലൊരാള്.
2008 ഏപ്രിലില് ചേര്ന്ന പത്തൊന്പതാം പാര്ടി കോണ്ഗ്രസ് തുടര്ച്ചയായ അഭ്യര്ത്ഥനകള്ക്കൊടുവില് ബസുവിന് പോളിറ്റ് ബ്യൂറോവില് നിന്ന് വിടുതല് നല്കുന്നു.
2010 ജനുവരി 17ന് കൊല്ക്കത്തയില് വച്ച് മരണം.

